Regülasyon Hareketlerini
Anlık Takip Edin

Bu metin, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/21) olup 11/8/2024 tarihli ve 32629 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Tebliğin temel amacı, 1/9/2024 - 31/8/2028 tarihleri arasında amatör balıkçılığın belirli kurallar çerçevesinde yapılmasını sağlamak, kullanımına izin verilen avlanma araçlarını ve ticari amaç dışı su ürünleri avcılığı yapacak kişilerin avlanma usul ve esaslarını belirlemektir. Kapsam, hem denizlerde hem de içsularda amatör balıkçılığı; belge düzenini; tür, boy, miktar ve zaman yasaklarını; araç-gereç sınırlamalarını; yer yasaklarını; yarışmalar ile sualtı avcılığına ilişkin özel kuralları içerir. Metin ayrıca tanımlar bölümünde amatör balıkçı, amatör sualtı avcısı, alıkonulabilir miktar, boy limiti, yemlik balık, tırıvırı-paraşüt gibi uygulamada kritik kavramları ayrıntılı biçimde tarif ederek düzenlemenin teknik çerçevesini kurmaktadır. Tebliğ, amatör balıkçılığı “rekreasyon, spor veya dinlence amacıyla” yapılan ve ticari kazanç gütmeyen faaliyet olarak ele alırken, bu faaliyeti sıkı koruma-kullanma dengesi içinde sınırlandırmaktadır. Madde 4 ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişilere amatör balıkçılık yapma imkânı tanınmış; müracaat halinde il ve ilçe müdürlüklerince 5 yıl geçerli Amatör Balıkçı Belgesi verileceği, ancak bu belgenin alınmasının veya av sırasında bulundurulmasının kural olarak zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte Bakanlık, türlere, yerlere ve yöntemlere göre belge zorunluluğu getirebilecek şekilde yetkilendirilmiştir. Yabancı uyruklu kişiler bakımından Madde 5, Türkiye’de devamlı ikamet edenler ile resmî misafir veya geçici görevli olanlara 2 yıl geçerli Misafir Amatör Balıkçı Belgesi öngörürken; yabancı turistler için de turizm izni, avlanma fişi veya bazı hallerde hiçbir izin olmaksızın avlanma imkânı tanımaktadır. Düzenlemenin en önemli yeniliklerinden biri, tür bazlı koruma rejimini oldukça ayrıntılı kurmasıdır: Madde 6 ile Çizelge 1’de yer alan türlerin denizlerde ve içsularda avlanması tamamen yasaklanmış; Madde 7 ile yemlik balıklar için ayrı bir rejim oluşturulmuş; içsularda canlı yem kullanımı yasaklanmış, yemlik balık bulundurma üst sınırı 30 adet ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca Madde 8 ile amatör avcılıkla elde edilen ürünlerin satışı, canlı nakli ve başka kaynaklara bırakılması yasaklanmış; yarışmaların Bakanlık iznine tabi olduğu; yasaklı araçların av mahallinde bulundurulamayacağı; tesislere yaklaşma mesafeleri, ışık kullanımı ve tırıvırı-paraşüt yasağı gibi çevresel koruma odaklı hükümler getirilmiştir. İçsular için Madde 9-14, denizler için ise Madde 15-17 kapsamında boy limitleri, alıkonulabilir miktarlar, dönemsel yasaklar ve bölgesel yer yasakları ayrıntılı tablolarla belirlenmiştir. Özellikle denizlerde bazı türler için zaman yasağı konulmuş; mavi yüzgeçli orkinos bakımından yıllık ülke kotasının %0,5’i amatör amaçlı avcılığa tahsis edilmiştir ve bu avlarda Orkinos Yakalama Dökümanı (e-BCD) zorunlu tutulmuştur. Düzenleme şirketler ve işletmeler açısından doğrudan ya da dolaylı önemli sonuçlar doğurur. Öncelikle su ürünleri sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için amatör avcılık ile ticari avcılık arasındaki sınır daha keskin hale gelmiştir; özellikle fazla miktarda ürün bulundurma, yasak türlerle yakalanma veya yasak araç kullanımı halinde faaliyetin ticari sayılmasına yol açabilecek eşikler açıkça tanımlanmıştır. Bu durum hem denetim riskini artırır hem de işletmelerin barınak, liman, tesis çevresi ve kiralanan istihsal sahaları bakımından saha yönetimini etkiler. Kiraya verilen istihsal sahalarında amatör avcılık ancak Bakanlık il müdürlüklerince belirlenen alanlarda yapılabilir; kafeslerde yetiştiricilik amacıyla kiralanmış göletlerde ise kafeslere 100 metre mesafe şartı vardır. Projeli olarak kiraya verilen sahalarda kural olarak amatör avcılık yasaktır; sadece kerevit veya gümüş avcılığı için kiralanmış sahalarda alan sınırlaması olmaksızın amatör avcılık yapılabilir. Denizcilik işletmeleri, turizm amaçlı tekne işletmeleri ve dalış hizmeti veren yapılar açısından da önemli etkiler vardır: belirli alanlarda kıyıdan olta hariç tüm faaliyetler yasaklanmış; limanlar, barınaklar, çekek yerleri ve askeri yasak bölgelerde dalışla su ürünleri avcılığı engellenmiştir. Sualtı tüfeği kullananlar için şamandıra zorunluluğu vardır; ayrıca 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren sualtı tüfeğiyle avcılık yapacak kişilerin il/ilçe müdürlüklerinden dalma yöntemiyle avcılık yaptıklarını gösterir Amatör Balıkçı Belgesi alması gerekecektir. İstisnalar bakımından yabancı turistler için bazı kıyıdan avlanma halleri kolaylaştırılmış olsa da bu kolaylıklar yarışmalar, kiralanan rekreasyonel sahalar ve yetkili turizm izni çerçevesiyle sınırlıdır. İşletmeler açısından kritik şartlar arasında koordinatla tanımlanan yasak alanların hassas takibi, tesis çevresindeki mesafe kuralları, canlı nakil yasağına uyum ve özellikle tırıvırı-paraşüt gibi çevresel risk taşıyan araçların hiçbir şekilde bulundurulmaması yer alır. Tebliğ metninde açık yürürlük tarihi 1/9/2024 olarak belirlenmiştir. Buna göre düzenleme bu tarihte yürürlüğe girmiştir; metinde genel bir geçiş süresi öngörülmemiştir. Ancak uygulamada bazı özel uyum tarihleri vardır: en önemlisi 16/4/2025 tarihli ve 32872 sayılı Resmî Gazete’de yapılan değişiklikle eklenen hüküm uyarınca, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren sualtı tüfeği kullanarak avcılık yapacak kişilerin Amatör Balıkçı Belgesi alma zorunluluğu başlamaktadır. Bunun dışında Tebliğ’in kendi metninde yer alan belge süreleri de nettir: Amatör Balıkçı Belgesi veriliş tarihinden itibaren 5 yıl, Misafir Amatör Balıkçı Belgesi ise 2 yıl geçerlidir. Ayrıca Tebliğ’in önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırdığı açıkça belirtilmiş olup 22/8/2020 tarihli ve 31221 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/21) yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle uygulayıcıların yalnızca yeni Tebliğ’i değil, eklerdeki haritalar ile Çizelge 1-7’deki tür listeleri, boy-miktar limitlerini ve bölgesel zaman yasaklarını da güncel haliyle dikkate alması gerekir.